Synesthesie in Kunst en Wetenschap

Synesthesie: Een neurologisch verschijnsel waarbij iemand dingen via zijn zintuigen op een ongewone manier ervaart, zoals wanneer men kleur als geluid ervaart, of een bepaald nummer als een positie in de ruimte.

Umut Eldem’s onderzoek en kunstwerken richten zich op exploratie van synesthesie als een artistieke expressie. Door gebruik van geluid, kleur, en andere zintuigen als metafoor voor elkaar, doelt zijn werk op de creatie van syneshetische werelden, puttende uit de ervaringen van personen met synesthesie. Zijn experimenten worden gebruikt om de esthetische effecten van de combinatie van zintuigen te onderzoeken, en de creatie van tools voor synesthetische audio-visualisatie en muzikale uitvoering. Umut Eldem geeft workshops en lessen in de audiovisuele geschiedenis, techniek en praktijk.


Synesthetische Werken

Color Jam (2020)

“Color Jam” is een audiovisuele jamsessie over Microsoft Teams die tijdens de lockdown plaatsvond. Umut triggert de live beelden door middel van muzikale gebaren op zijn keyboard, terwijl hij observeert hoe muzikanten reageren op kleur en de relatie tussen kleur en geluid/gebaar. Het resultaat is een uitvoering waar muziek reageert op beeld, dat op zijn beurt reageert op muziek. De stemmen zijn apart opgenomen en zijn samen gemixt als een multitrack video.

  • Uitvoering door: Marcelo F. Lazcano (Gitaar), Ine Vanoeveren (Fluit), Thomas Moore (Trombone), Umut Eldem (Live Visuals)


Glimmer (2019)

“Glimmer” is gebaseerd op onze ademhaling, en de moeilijkheden die worden ondervonden als men focus gaat leggen op de verschillende onderdelen van dit natuurlijke proces. De uitvoering legt nadruk op de intuïtieve presentatie van multi-sensorische kunst. Hoewel hier de oriëntatie ligt op de muziek, een live audiovisueel systeem, gecreëerd als onderdeel van het compositorisch onderzoek, accentueert de muzikale elementen (toonhoogte, richting, klankkleur en vorm) en transformeert ze in een visueel element.

  • Uitvoering door: Dries Meerts


Hearing Glass (2019)

“Hearing Glass” maakt gebruik van een computer camera die voorbijgangers een synthetische ervaring bezorgd. De camera maakt gebruik van een live feed voor de creatie van een soundscape dat uit twee luidsprekers of hoofdtelefoon,naargelang de locatie en eventuele geluidshinder, bestaat. Een getransformeerde live feed wordt op het computerscherm weergegeven. De audiovisuele transformatie van beeld naar soundscape is gebaseerd op Umut Eldem’s doctoraal onderzoek van Synthesie, de ervaring van meerdere zintuigen op hetzelfde moment, wanneer de kleuren en de vormen van de beelden automatisch overschreven worden in overeenstemming met de synesthetische theorie.


Prelude (2018)

De tekst “Prelude” is gebaseerd op de wereldwijde, antieke scheppingsmythen. Een verhaal verteld in meerdere standpunten over alle continenten heen, dat met muziek, soundscape en kleurlichten samen het scheppingsverhaal verwoordt.

  • Verteller: Atilla Filiz

Color FM (2017)

“Color FM” is onderdeel van Eldem’s kunstwerken die zich concentreren rondom synesthesie – de ervaring van de samensmelting tussen muziek en kleur. Hij verborg verschillende geluidsboxen, elk met hun eigen relatie van kleur en originele muziek, in Mirador tijdens het Kolla Festival in Luxemburg. De festivalgangers konden hen ontdekken via een schattenjacht of een toevallige ontdekking tijdens een individuele wandeltocht. Elke box werd geplaatst in relatie met de kleur en de geassocieerde gevoelens: een gevaarlijke plaats voor rood, een plaats diep in de natuur voor groen, enz.



    Conferenties

    • The Sound/Colour Relationship in Artistic Practice: Visualising Synaesthetic Principles
      European Platform for Artistic Research in Music (EPARM) Conferentie, Cluj-Napoca, Roemenië, 2019

    • Consolidating The Artistic And The Scientific
      Methods in Artistic Research, Antwerpen, Belgie, 2019

    • Beyond The Pitch – Applying Synaesthetic Principles to The Artistic Practice
      IASAS Moscow Synesthesie Conferentie, Rusland, 2019

    • Between The Senses: Sound, Colour, and Synaesthesia
      Newline 2019, Gent, Belgie

    • Between The Senses: What Our Brains Reveal About Our Connection Between Sound and Colour
      RE:SOUND – Media Art History Conference, Aalborg, Denemarken, 2019